“ભાવરાવ”

“ભાવરાવ”

(ભગવાનનો માણસ)

      અમારી ફેક્ટરીમાં એક સામન્ય મજુર હતો.નામ તેનું ભાવરાવ.ભોળો ભટાક માણસ એટલે ભાવરાવ.ભાવરાવ એટલે પારકી છઠ્ઠીનો જાગતલ નિખાલસ,મિત્રપ્રેમી અને તરત ભોળવાઇ જવાના સ્વભાવવાળો મસ્તરામ માણસ.આ બધા સદગુણોના સાથે સાથે દારૂ જુગાર તથા આંક ફરકના જુગાર નો પણ શોખીન.આ બધા દુર્ગુણોને પ્રોત્સાહન મળે એવી એક કુદરતી બક્ષીસ તેને હતી.તેને જ્યારે સખત પૈસા ની જરૂર પડ્તી ત્યારે તેને ઉંઘમાં આંક ફરકના સંકેતો મળતા અને એ મુજબ આંક ફરક નો જુગાર એ રમતો.તેને એ જુગારના વલણમાં હંમેશા તેની જરૂરિયાતથી વધુ રકમ તેને મળતી તેમાંથી તે પોતાની ખપ પૂરતા જ પૈસા પોતા પાસે રાખી બાકીના પત્નિ કૌશલ્યાને આપી દેતો.આજ

દિવસ સુધીમાં ક્યારે પણ તેણે સારા નરસાની કોઇ ત્રિરાશી ન્હોતી માંડી.     

     એક દિવસ રાતના વાળુ વેળાએ કૌશલ્યાએ ભાવરાવને કહ્યું

“કહું છું આપણી ઉષાના સાસુ મને મળવા આવ્યા હતા”

“હં…”

“તેઓ ગોકુળિયા લગન પર જોર આપે છે તો કંઇક પૈસાનો જોગ સમયસર કરજો”

“ભલે જોઇશું”કહી ભાવરાવે જમી લીધું અને આરામથી લંબાવ્યું

         બે દિવસ બાદ મિત્રોને ઉધાર આપેલ પૈસાની ઉઘરાણી કરીને પૈસા ભેગા કરવા લાગ્યો.એક દિવસ સવારે દોલુમલ સિંધીની હોટલમાં ચ્હા પીધી અને ચ્હાના પૈસા ચુકવવાની સાથે ખીસ્સામાં જે જમા પૈસા હતા એ ધરી દઇને આંકડો મંડાવ્યો.રાત્રે ૧૨ વાગે ભાવરાવે લખાવેલ આંકડો  લાગ્યો અને વલણમાં રૂપિયા ૨૫૦૦ મળ્યા.ભાવરાવ તો ખુશખુશાલ થઇ ગયો,ચાલો ઉષાના લગ્નખર્ચની જોગવાઇ તો થઇ ગઇ.ભાવરાવ પાસે આટલી મોટી રકમ જોઇને મિત્રોએ બે ઘુંટડા ભઇ જાય એવી જીદ કરી અને મિત્રપ્રેમી ભાવરાવ ના ન પાડી શક્યો.

          વાત એટલેથી જ પતી હોત તો સારૂં હતું પણ દારૂના ઘેનમાં મસ્ત થયેલા મિત્રોએ તેને નંદુને ત્યાં તીનપત્તી રેવા ઘસડી ગયા.દારૂના ઘેનમાં પડ્યા પછી સારા નરસાનું ક્યાં ભાન રહે છે.ભાવરાવ તો ભોળીયો એટલે એ મિત્રોના પ્રોત્સાહનથી રમવાની લાલચ ન રોકી શક્યો.તેમાં પણ શરૂઆતમાં ચારેક બાજી તે જીત્યો પણ પછીની બાજી હારી જતાં હવે પછી સારી બાજી આવશે એ જ

લાલચમાં લગભગ બધું જ હારી ગયો.કહે છે કે,હાર્યો જુગારી બમણું રમે.ઉષાના લગ્નખર્ચના પૈસા

ભેગા કરવા મરણિયા થયેલા ભાવરાવની ભગવાને સાંભળી હોય તેમ તેને બહુજ સરસ બાજી આવી પણ ચાલ માટે પૈસા ક્યાં? જુગારમાં ઉધારી તો ચાલે નહી.તાહાથના પાના ગજાનનને સોંપી સામે જ પડેલી શામરાવની સાઇકલ ઉપાડી જતાં જતાં કહ્યું

“ભડના દિકરાઓ અહીં જ બેસજો ભાવરાવ ગયો ને આવ્યો”

     રાત્રે બે વાગ્યે ઘરની સાંકળ ખખડાવી,કૌશકલ્યાએ દરવાજો ખોલતાં જ

“મને ૨૦૦ રૂપિયા આપ”

“રાતપાળીમાં છો?ચ્હા બનાવું?”

“ચ્હા પડી ચુલામાં મને ૨૦૦ રૂપિયા આપ”

“પણ તમે બેસો તો ખરા”

“૨૦૦ રૂપિયા આપ….” કહેતાક કૌશલ્યાના ગળામાંથી મંગળસુત્ર ખેંચી ભાવરાવ અંધારામાં અદ્શ્ય થઇ ગયો.

       રામવિલાસ મારવાડી પાસેથી મંગળસુત્ર પર ૨૦૦ રૂપિયા લઇને નંદુને ત્યાં પહોચ્યો.ગૃહલક્ષ્મીના મંગળસુત્રના પૈસે ગયેલી લક્ષ્મી જાણે પાછી વળી તેમ ભાવરાવ બાજી પર બાજી જીતવા લાગ્યો.કાગળના ડુચા જેમ નોટો ખીસ્સામાં ભરી વધારાની માથાપર બાંધેલા ગમછામાં

બાંધી.સવારના કુકડાની બાંગે રામવિલાસ મારવાડીને ૨૧૦ રૂપિયા આપી મંગળસુત્ર પાછું લીધું.ઘેર

આવ્યો ત્યારે રડી રડીને કૌશલ્યાની આંખો સુજી ગઇ હતી.

“તું કહેતી હતી ને પૈસાનો જોગ કરજો? લે આ પૈસા લે આ પૈસા”કહી ખીસ્સામાંની ગમછામાંની નોટો

કૌશલ્યા પર પુષ્પવૃષ્ટી કરતો હોય તેમ ઉડાડી.

“કેમ જોયા શું કરે છે?” એકી ટસે જોયા કરતી કૌશલ્યા નજીક જઇને મંગળસુત્ર પહેરાવતા પુછ્યું

“હું આ પૈસાને હાથ પણ નહી લગાડું જેમાં મારા મંગળસુત્ર પર જોખમ હોય”કહી કૌશલ્યાએ મંગળસુત્રને આંખે લગાડ્યું

“તો….?”

“હા!…જો તમે હાથ પાણી લ્યો કે,હવે પછી ક્યારે પણ દારૂને હાથ નહી લગાડો,જુગાર કે મટકો (આંક ફરક)નહી રમો તો જ આ પૈસા ઉષાના લગ્નખર્ચમાં વપરાય”

            કૌશલ્યાએ ભાવરવને પીવા માટે આપેલ પાણીના લોટામાંથી અંજલી ભરી પાણી મુક્યું અને કાન પક્ડી તોબા કરીને કહ્યું

“હવે ખુશ?”

“એકદમ”સાવ સાચા ભગવાનના માણસ એવા ભોળા ભરથાર પર કૌશલ્યા વારી ગઇ.

Advertisements

“બુંદ બુંદ”

બુંદ બુંદ

 

જોઇ નીચોવી નફરતને તો મહોબ્બ્ત ટપકી બુંદ બુંદ્;

લૂ ઝરતાં ઉનાળે જાણે ઝાકળ ટપકી બુંદ બુંદ.

ઘેરી ઘોર નિરાશામાંથી આશા ટપકી બુંદ બુંદ;

ખારાપાટ મહીંકો મીઠી વીરડી ટપકી બુંદ બુંદ.

દુરાચારના દોજખ વચ્ચે મમતા ટપકી બુંદ બુંદ;

ધગધગતા અંગારે જાણે હીમ કો ટપકી બુંદ બુંદ.

સોમલ કેરા ઝહેર મહીંથી અમૃત ટપકી બુંદ બુંદ;

કલમધુફારીકરમાં લેતાં કવિતા ટપકી બુંદ બુંદ.

 

૨૨/૦૫/૧૯૯૦

“પ્રણય મારો”

પ્રણય મારો

 

કર્યો બેહાલ તરછોડી હતો તો પ્રણય મારો;

તમારી પ્રિત ના પામ્યો હતો આશિક તમારો.

સજી અરમાનની અચકન હતો તો પ્રણય મારો;

કર્યા અરમાનના લીરા જોઇ ઇનકાર તમારો.

ગણીતી ખુશનશીબી ખુશ હતો તો પ્રણય મારો;

બની ગઇ કમનશીબી જોઇ ધુત્કાર તમારો.

તમે ના ઓળખ્યા એને હતો તો પ્રણય મારો;

ધુફારીના વળે પાછો જોઇ ઇકરાર તમારો.

જે સુતો છે નનામીમાં હતો તો પ્રણય મારો;

કફનમાં પ્રિતનો પાલવ મળે આભાર તમારો.

 

૩૦/૦૩/૧૯૯૦ 

“ઊર્મિનો સાગર”

ઊર્મિનો સાગર

 

મારા ઉરમાં ઊર્મિનો સાગર છે ()

પ્રેમ થઇને સમીર ત્યાં વહે છે…….

રોજ એના કિનારે બેસું છું ()

પાંખ પહેરી ઉમંગ ઊડે છે……મારા ઉરમાં

કોડી ને કંકણો છે વેળુમાં ()

સુખ દુઃખના કરેલા સર્જન છેમારા ઉરમાં

કરી મંથન સમુદ્ર જોવું છે ()

મળે માશુકની તમન્ના છે………મારા ઉરમાં

 

૨૮/૧૧/૧૯૮૯

“રૂપાળી”

રૂપાળી

(રાગઃજીવનકિ સફરમેં રાહી… … …)

 

એક ઘરની છે ઉંચી અટારી,એમાં નિત ઊભે એક રૂપાળી;

ભૂરા વાળ ને ભૂરી આંખો વાળી,ગોરા ગાલે છે ટપકી કાળી… … …એક ઘરની

કદી કેશનું ગુંફન કરતી,કદી ઝુંમર કાને ધરતી;

કદી કંગનને ફેરવતી,નિત દેખું હું રીત નીરાળી… … … … … … … .એક ઘરની

નિત મીઠું મલકાતી,અને ગુંજન કરતી ગાતી;

મળે આંખો તો શરમાતી,કદી બેસે છે પકડી ને જાળી… … … … … .એક ઘરની

જાણે ઓચિંતી આવે,અણજાણપણું દરશાવે;

ચૂડી કાંચની ખનકાવે,કદી બોલે છે આવું છું માડી… … … …એક ઘરની

 

૨૭/૧૧/૧૯૮૯

“અટારી”

અટારી

(રાગઃ નયનદ્વારસે મનમેં વો આકેં તનમેં આગ લગાય….)

 

આવે અટારી પર પલકારે આંખથી ઓઝલ થાય ()

ના કશું બોલે હોઠ ખોલે મંદ મંદ મલકાય… …

(ચલતી)હો વ્હાલમ મન મારૂં મુંજાય આંખ શરમાય હૈયું હરખાય હાથથી જાય

હાય..હાય..હાય

આવે અટારી પર પલકારે આંખથી ઓઝલ થાય,

ઉષાથી આશા જાગે ને સંધ્યા સાથ વિલાય;

હોઠ ખુલે ના સામે મળે તો સુધ બુધ સૌ વિસરાય,

નયનો નીરખે નયનો માંહી નયનો પુલકિત થાય……..આવે અટારી પર

(ચલતી)હો વ્હાલમ મન મારૂં મુંજાય આંખ શરમાય હૈયું હરખાય હાથથી જાય

હાય..હાય..હાય

આવે અટારી પર પલકારે આંખથી ઓઝલ થાય,

કહી શકું હું મનની વાતો એને ના સમજાય;

મસ્ત હવાના ઝૌકા જેવી આવે ને જાય,

ક્યારેક મળશે આશામાં જીવધુફારીજાય…………….આવે અટારી પર

(ચલતી)હો વ્હાલમ મન મારૂં મુંજાય આંખ શરમાય હૈયું હરખાય હાથથી જાય

હાય..હાય..હાય

આવે અટારી પર પલકારે આંખથી ઓઝલ થાય

કશું બોલે હોઠ ખોલે મંદ મંદ મલકાય

 

૨૭/૧૧/૧૯૮૯

“હ્રદયની લાગણી”

હ્રદયની લાગણી

 

હ્રદયની લાગણી કેવી સુતરના તાંતણા જેવી;

જો ખેંચો વજ્ર સમ ભાસે તૂટે છે ઢીલમાં એવી.

હ્રદયની લાગણી કેવી સમન્વય કો અજબ જેવી;

બનાવે બનવાનું સુગંધિત હેમ હો એવી.

હ્રદયની લાગણી કેવી તણખલા ઘાસના જેવી;

મળેજો તણખલાં તો તુરંગો બાંધતી એવી.

હ્રદયની લાગણી કેવી સરિતા શાંતના જેવી;

મળેજો પૂરના પાણી જતી તાણી બધું એવી.

હ્રદયની લાગણી કેવી સુગંધિત પૂષ્પના જેવી;

ધુફારીના ચુંટી જાણે તો ઘાયલ કર કરે એવી.

હ્રદયની લાગણી કેવી વ્યોમના વાદળો જેવી;

વરસતાં વાદળો કાળા ને ઉજળા છેતરે એવી.

હ્રદયની લાગણી કેવી શુક્ષ્મતમ કો અણું જેવી;

સુખમાં રાઇ સમ ભાસે ને દુઃખમાં પર્વતો એવી

 

૨૨/૧૧/૧૯૮૯